19 ژوئیه 2023- دانشمندان مرکز تحقیقات اسکریپس نشان داده‌اند که تجزیه و تحلیل نوع خاصی از سلول‌های ایمنی در خون می‌تواند به شناسایی افراد در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع 1- یک بیماری خودایمنی تهدیدکننده حیات- کمک کند. این رویکرد جدید، در صورت تایید در مطالعات بعدی، می تواند برای انتخاب بیماران مناسب برای درمانی که فرآیند خودایمنی را متوقف می کند، استفاده شود. محققان می گویند: با این روش دیابت نوع 1 به یک بیماری قابل پیشگیری تبدیل خواهد شد.

در این مطالعه که در 5 ژوئیه 2023 در Science Translational Medicine منتشر شد، محققان سلول هایT (نوعی سلول ایمنی) را از نمونه های خون موش و انسان استخراج کردند. با تجزیه و تحلیل سلول‌هایT که می‌توانند باعث دیابت نوع 1 شوند، آن‌ها توانستند بیماران در معرض خطری که خودایمنی فعال داشتند را از افرادی که خودایمنی قابل‌توجهی نداشتند، با دقت 100% در یک نمونه کوچک تشخیص دهند.

پرفسور Luc Teyton، نویسنده ی ارشد این مقاله و استاد بخش ایمونولوژی و میکروبیولوژی در مرکز تحقیقات اسکریپس، گفت: این یافته‌ها نشان‌دهنده ی یک گام بزرگ رو به جلو است زیرا امکان تشخیص این فرآیند خودایمنی را فراهم می کند در حالی که هنوز زمان برای پیشگیری یا به تأخیر انداختن دیابت برای مدتهای طولانی وجود دارد.

دیابت نوع 1 زمانی رخ می دهد که سیستم ایمنی سلول های بتا(تولید کننده انسولین) را در جزایر پانکراس از بین می برد. فرآیند خودایمنی که زمینه ساز دیابت نوع 1 است، می تواند در طول سال ها، با شروع و توقف های متعدد رخ دهد. دقیقاً چگونگی شروع این فرآیند به خوبی شناخته نشده است، اگرچه مشخص است که عوامل ژنتیکی در آن دخیل هستند و ممکن است محرک شروع آن عفونت های معمول ویروسی باشد. پس از بروز بیماری که معمولا در کودکی یا اوایل بزرگسالی رخ می دهد، فرد نیاز به دریافت مادام العمر انسولین دارد.

در سال 2022، سازمان غذا و داروی ایالات متحده یک درمان سرکوب کننده ی سیستم ایمنی را تأیید کرد که می تواند از سلول های جزایر محافظت کند و اگر در مراحل اولیه خودایمنی از آن استفاده شود، حداقل ماه ها تا سال ها شروع دیابت را به تاخیر می اندازد. با این حال، پزشکان روش خوبی برای شناسایی افرادی که می توانند از چنین درمانی بهره مند شوند، نداشته اند. آنها به طور سنتی سطوح آنتی بادی های ضد جزایر را در نمونه های خون بیماران بررسی می کنند، اما این پاسخ آنتی بادی معیار دقیقی برای پیشرفت خود ایمنی نمی باشد.

پرفسور تایتون می‌گوید: سطح آنتی‌بادی ضد جزایر در سطح فردی پیش‌بینی‌ کننده ضعیفی است و دیابت نوع 1 اساساً یک بیماری مبتنی بر سلول‌های T است.

در این مطالعه، پرفسور تایتون و تیمش کمپلکس های پروتئینی ساختند که شبیه به ترکیبی از پروتئین‌های ایمنی و قطعات انسولین باشند که سلول‌های T تخصصی به نام سلول‌های CD4 T معمولاً برای شروع واکنش خودایمنی، آنها را تشخیص می‌دهند. آنها از این ساختارها به عنوان طعمه برای گرفتن سلول هایCD4 T  ضد انسولین در نمونه های خون استفاده کردند. آنها سپس فعالیت ژن را در سلول‌های T شکارشده و بیان پروتئین‌ها را روی سلول‌ها برای سنجش وضعیت فعال‌سازی آن‌ها، تجزیه و تحلیل کردند.

به این ترتیب، آنها توانستند یک الگوریتم طبقه بندی ایجاد کنند که به درستی تشخیص دهد که کدام یک از بیماران - در این مجموعه 9 نفری- در معرض خطر هستند و دارای خودایمنی ضد جزیره ای مداوم هستند.

پرفسور تایتوناکنون امیدوار است که رویکرد مبتنی بر سلول CD4 T را با یک مطالعه طولانی مدت در گروه بزرگتری از شرکت‌کنندگان تأیید کند و این رویکرد را با رویکرد سنتی تعیین کمیت آنتی‌بادی‌های ضد جزیره‌ای مقایسه نماید.

پرفسور تایتون و همکارانش همچنین در تلاش هستند تا فرآیند جداسازی و تجزیه و تحلیل سلول‌هایT ضد جزایر در نمونه‌های خون را مقرون به صرفه‌تر و راحت‌تر کنند تا بتوان از آن در یک محیط آزمایشگاه بالینی راحت‌تر استفاده کرد.

پرفسور تایتون گفت: اگر ما بتوانیم این روش را به روشی مفید برای شناسایی بیماران در معرض خطر و ردیابی وضعیت خودایمنی آنها تبدیل کنیم، نه تنها راهی برای جذب افراد مناسب برای درمان خواهیم داشت، بلکه می‌توانیم بر پیشرفت بیماری آنها نظارت کرده و پتانسیل درمان های پیشگیرانه جدید را ارزیابی کنیم.

منبع:

https://www.news-medical.net/news/20230719/T-cells-can-be-used-to-identify-type-1-diabetes-risk-study-shows.aspx